“`html

İnternetteki Trol Kavramının Güncel Yansımaları

İnternet dünyasında “trol” terimi, insanları yanıltma, rahatsız etme ya da kışkırtma amacı güden, alaycı ve eleştirel paylaşımlar yapan bireyleri tanımlamak için kullanılmaktadır. Bu kavram, özellikle sosyal medya platformlarının (özellikle X’in) popülerlik kazandığı 2010’lu yılların başlarından itibaren dilimize girmiştir. Aynı dönemde, bu kavramın siyasi arenaya sıçradığına dair birçok örnek de görülmüştür. Hükümete açık bir biçimde destek veren anonim siyasi yorumcuların sayısının artması ile birlikte bu hesaplara “Aktrol” adı verilmiştir.

İBB İddianamesinde Trol Olgusu

Günümüzde “trol” kavramı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) hakkında hazırlanan bir iddianame ile yeniden gündeme geliyor. Bu iddianamede, 15 sosyal medya hesabının paylaşımları, suçlama delili olarak değerlendiriliyor. Siyasi eleştiriler ve yolsuzluk iddiaları barındıran bu paylaşımlar, savcılıkça “örgüt lehine manipülasyon” olarak nitelendirilerek iddianamenin bir parçası haline getirildi. Öne çıkan bir iddiaya göre, reklamcı Emrah Bağdatlı, Karpuz Medya adlı şirket aracılığıyla bazı sosyal medya hesaplarına fon aktararak, belediyede trol yapılanmasını finanse etmiştir.

İddianamede Dikkat Çeken Paylaşımlar

İBB’nin resmi X hesabı ile İBB CHP Grubu’nun resmi hesabının da dahil olduğu şüpheli hesapların, suçlanan paylaşımları nelerdir? İddianamede, 23 sosyal medya paylaşımının suç oluşturduğu ifade ediliyor. Özellikle AKP’li Mücahit Birinci’nin, İBB soruşturmasında tutuklu bulunan bir şahsın itirafçı olduğunda 2 milyon dolar karşılığında tahliye olabileceği yönünde yaptığı açıklamaya ilişkin, 10 paylaşım dikkat çekiyor. Bu paylaşımlar arasında hakaret bulunmaması ise önemli bir ayrıntı.

Ayrıca, 5 Kasım 2023 tarihinde gerçekleşen CHP’nin 38. Olağan Kurultayı’nda, Ekrem İmamoğlu’nun seçim yarışından çekilmesi ve sonrasında gerçekleşen gözaltılar ile sahte diploma skandalı gibi konular da ele alınan dikkat çekici sosyal medya paylaşımları arasında yer alıyor.

İfade Özgürlüğü ve Paylaşımlar

Savcılığın belirttiğine göre, “trol” olarak nitelendirilen bu hesaplar, hakaret, nefret söylemi, veya şiddet içeren paylaşımlar yapmamışlardır. Tüm paylaşımlar, bilgi verme veya siyasi eleştiri amacı güderek gerçekleştirilmiştir.

Siyasi Trol Faaliyetlerinin Tarihçesi

İBB iddianamesinde yer alan siyasi eleştirilerin, geçmişte iktidarı destekleyen trol hesapları tarafından daha sarsıcı sonuçlar doğuran olaylarda kullanıldığına dair örnekler mevcuttur. Örneğin, 2017 yılında eski Başbakan Ahmet Davutoğlu’nun istifası sırasında bazı anonim hesapların etkisinden bahsedilmiştir. Bu tür trolleşme olgusu, pek çok üst düzey politikacı tarafından dile getirilmiştir.

Önemli Tarihler

1. Mart 2014: Sümeyye Erdoğan’ın varlığıyla yürütülen sosyal medya kampanyası ortaya çıkmıştır.
2. Ağustos 2014: Abdullah Gül, trol hesapların kimliğini öğrenmeye çalışmıştır.
3. Mayıs 2015: BBC muhabiri, trol faaliyetlerinin yürütüldüğü bir merkez gezerek bu bilgileri aktarmıştır.
4. Okt 2015: Hafıza Kolektifi, “Aktroller” hesaplarının ağını inceleyerek önemli veriler sunmuştur.
5. 29 Ocak 2016: Bülent Arınç, trol faaliyetlerini açıkça kabul etmiştir.

Yargının Çifte Standardı

İBB iddianamesinde meydana gelen hukuki durum, yıllardır süregelen çifte standartın bir yansıması olarak öne çıkıyor. Hükümete yakın isimler, yalan, iftira ve hakaret içeren içeriklerle faaliyet gösterirken, muhaliflere yönelik her eleştiri adli soruşturmaya malzeme haline getiriliyor. İfade özgürlüğünün bu denli kısıtlandığı bir ortamda, trol kavramının oldukça tartışmalı bir unsur haline gelmesi, yargı bağımsızlığına olan güveni zedeler niteliktedir.

“`